Cái miệng hầm chỉ vừa lọt hai vai, phủ lớp lá khô lên là đứng cách hai bước cũng không thấy. Bên dưới là khoảng 250 km đường hầm chằng chịt như mạng nhện, đào bằng lưỡi cuốc và cái ki tre, có chỗ ngủ, chỗ nấu ăn, chỗ họp, có cả hầm mổ cho thương binh. Đó là địa đạo Củ Chi, cách trung tâm Sài Gòn chừng 70 km về hướng tây bắc, chạy xe mất 1,5 – 2 tiếng. Vé vào cửa khoảng 35.000 đồng với khách Việt, khu di tích mở từ 7:00 tới 17:00 mỗi ngày. Nửa ngày là đủ đi một khu. Muốn ghé cả hai khu, ăn trưa bò tơ rồi mới về thì để trọn một ngày. Dưới đây là những gì người đi lần đầu hay thắc mắc: chọn khu nào, đi bằng gì, chui hầm có cực không và nên chuẩn bị những gì.

Địa đạo Củ Chi ở đâu?

Địa đạo Củ Chi có hai khu tham quan, cách nhau khoảng 13 km. Bến Dược nằm ở ấp Phú Hiệp, xã An Nhơn Tây. Bến Đình nằm ở ấp Bến Đình, xã Nhuận Đức. Cả hai trước thuộc huyện Củ Chi, từ đợt sắp xếp hành chính năm 2025 là xã trực thuộc TP.HCM. Nhiều người tới nơi mới biết có hai khu, chạy qua chạy lại mất cả buổi. Lúc mở bản đồ, gõ hẳn “Địa đạo Bến Dược” hoặc “Địa đạo Bến Đình” cho ra đúng cổng.

Theo khu di tích, những đoạn địa đạo đầu tiên ở Củ Chi có từ năm 1948, ban đầu chỉ là vài đoạn ngắn để giấu tài liệu, vũ khí. Qua những năm chống Mỹ, người dân đào nối thành đường “xương sống” chạy qua nhiều xã, rồi tỏa ra vô số nhánh, có nhánh thông ra tận sông Sài Gòn. Tới đầu năm 1967, tổng chiều dài lên khoảng 250 km. Hầm sâu từ khoảng 3 m tới 10 – 12 m, có đoạn chia hai, ba tầng, giữa các tầng có nắp đậy bí mật. Dọc đường hầm có hầm nghỉ đủ chỗ mắc võng, giếng nước, kho lương thực, hầm làm việc của chỉ huy, hầm giải phẫu và hầm chữ A cho phụ nữ, người già, con nít trú ẩn. Đất đào lên cũng phải giấu cho kỹ: đổ xuống hố bom, đắp thành ụ mối, rải ra ruộng rồi trồng hoa màu lên trên. Lỗ thông hơi cũng ngụy trang thành ụ mối, lẫn luôn vào rừng. Còn bếp Hoàng Cầm thì dẫn khói qua mấy ngăn đất, để khói tỏa ra mỏng và sát mặt đất, từ xa nhìn không thấy.

Chui hầm thực tế ra sao?

Đoạn hầm mở cho khách đi thử đã được nới rộng, gia cố và gắn đèn. Vậy mà vô rồi vẫn thấy trần thấp, không khí hầm hập, đi khúc ngắn nhất cũng phải khom lưng từ đầu tới cuối. Khúc dài hơn thì càng vô càng hẹp, có chỗ bò còn dễ hơn đi. Hồi đó người ta sống dưới hầm chỉ với đèn cầy, đèn pin, thiếu không khí tới mức có người ngất phải khiêng ra cửa hầm cho thở. Chui vài chục mét rồi nghĩ tới chuyện đó mới thấy cực cỡ nào. Không ai bắt phải đi hết. Nhiều người chui thử một đoạn rồi lên, dành thời gian còn lại xem nắp hầm, bếp, bẫy chông trên mặt đất, nghe hướng dẫn viên kể chuyện.

Giá vé và giờ mở cửa

Hạng mục	Mức tham khảo
Giờ mở cửa	7:00 – 17:00, mở cả cuối tuần và ngày lễ
Vé khách Việt Nam	Khoảng 35.000 đồng/người
Vé khách nước ngoài	Khoảng 85.000 đồng/người
Học sinh, sinh viên, trẻ 7 – 16 tuổi	Giảm 50%
Trẻ dưới 7 tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật	Miễn vé
Bắn súng thể thao	Khoảng 40.000 – 60.000 đồng/viên đạn
Tour đêm “Trăng chiến khu”	Khoảng 399.000 đồng/người

Giá có thể đổi theo năm, ra quầy vé hỏi lại cho chắc. Trường bắn tính tiền riêng, không gồm trong vé vào cổng. Tour đêm “Trăng chiến khu” chạy từ khoảng 18:00 tới 20:30, có phim 3D, văn nghệ và chợ quê ăn uống.

Nên đi Bến Dược hay Bến Đình?

Khu nào cũng có hầm cho khách chui thử. Khác nhau là phần trưng bày đi kèm và không khí mỗi nơi.

Bến Đình

Hầu hết tour nửa ngày đều ghé đây nên tầm gần trưa khá đông. Có phòng chiếu phim tư liệu, xác xe tăng M41, xưởng chế tạo vũ khí và trường bắn súng thể thao. Thích phần quân sự, muốn bắn thử súng thì chọn khu này.

Bến Dược

Rộng và yên hơn. Vô cổng là tới đền tưởng niệm liệt sĩ, ghi danh 45.670 liệt sĩ và Mẹ Việt Nam anh hùng. Từ đền có xe điện chạy khoảng 1 km vô khu địa đạo. Ở đây còn có khu tái hiện vùng giải phóng giai đoạn 1961 – 1972, có màn trình diễn cấy lúa, giã gạo, tráng bánh tráng. Bến Dược được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1979, Bến Đình năm 2004. Đi lần đầu mà chỉ có nửa ngày, chọn một khu là vừa. Có nguyên ngày thì ghé luôn cả hai.

Đi địa đạo Củ Chi bằng gì?

• • Xe máy, ô tô riêng: chạy Trường Chinh ra Quốc lộ 22, tới Củ Chi thì quẹo vô tỉnh lộ 15. Chủ động giờ giấc nhất, hợp nhóm nhỏ và gia đình.

• • Taxi: khoảng 500.000 đồng một chiều, nên thỏa thuận luôn chuyện tài xế chờ chở về.

• • Xe buýt: tuyến 13 chạy từ trung tâm ra Bến xe Củ Chi, rồi bắt tiếp tuyến đi Bến Dược hoặc Bến Đình. Rẻ nhất nhưng tốn gần trọn buổi đi về, số tuyến hay đổi nên coi lại trước khi đi.

• • Cano: có tuyến từ bến Bạch Đằng chạy theo sông Sài Gòn, giá cao hơn nhưng khỏi kẹt xe, lại được ngắm sông.

• • Đi tour: xe rước tận nơi, có hướng dẫn viên, có sẵn vé, khỏi lo đường sá.

Muốn né nắng, né đông thì rời trung tâm trước 8 giờ sáng. Sớm quá nhiều quán chưa mở, có thể ghé một trong mấy nhà hàng mở cửa 24/24 ở Sài Gòn ăn sáng rồi hẵng lên xe.

Đi nửa ngày hay một ngày?

Nửa ngày đủ cho một khu: coi phim tư liệu, chui thử một đoạn hầm, xem bếp Hoàng Cầm, bắn súng nếu thích. Đi buổi sáng, về tới trung tâm vẫn kịp ăn trưa trễ. Đi buổi chiều thì xuất phát khoảng 12:00, tới nơi còn dư thời gian trước giờ đóng cửa 17:00, khỏi dậy sớm mà còn tránh được mấy đoàn khách buổi sáng. Có nguyên ngày thì ghé được cả Bến Dược lẫn Bến Đình, hoặc ăn trưa bò tơ ở Củ Chi rồi về dạo thêm trong thành phố. Về tới trung tâm thường đã chiều tối, còn sức thì ghé vài địa điểm ăn khuya ở Sài Gòn cho trọn ngày.

Ăn gì ở Củ Chi?

Ghé địa đạo, gần như ai cũng được mời dĩa khoai mì luộc chấm muối mè đậu phộng với ly trà nóng. Món nghe đơn giản, nhưng hồi chiến tranh đây là món ăn chính của người sống dưới hầm.

Trên đường về, dọc Quốc lộ 22 có nhiều quán bò tơ Củ Chi: bò luộc cuốn bánh tráng rau rừng, bò nướng, cháo bò. Theo VnExpress, một bữa bò tơ khoảng 150.000 – 250.000 đồng mỗi người, tùy quán và món gọi.

Kinh nghiệm tham quan địa đạo Củ Chi

• • Mặc đồ thoải mái, dễ khom dễ chui, mang giày đế bám. Đồ màu sáng dính đất đỏ rất khó giặt.

• • Ai sợ chỗ kín, có bệnh tim mạch, hen suyễn hay đau lưng, đau gối thì đứng xem miệng hầm là được, không cần chui. Muốn thử thì hỏi nhân viên đoạn hầm ngắn nhất.

• • Mang theo nước và kem chống muỗi. Khu di tích nhiều cây nên muỗi nhiều, nhất là mùa mưa.

• • Mùa khô (khoảng tháng 12 tới tháng 4) đường khô ráo, đi dễ hơn. Mùa mưa vẫn đi được, chỉ là lối đất trơn, bước cẩn thận.

• • Con nít đi được, nhưng ba mẹ nên đi kèm khi xuống hầm.

Tour địa đạo Củ Chi từ trung tâm

Không muốn tự lo xe với vé thì The Rice Tour có hai lựa chọn, đều là private tour đi xe riêng 7 chỗ, không ghé điểm mua sắm, không dừng trạm nghỉ dọc đường, rước ở 195 Đề Thám, phường Bến Thành. Tour nửa ngày Củ Chi ghé cả Bến Đình và Bến Dược, đã gồm vé vào cổng, khoai mì và trà. Tour có hai giờ rước: chuyến sáng 8:00, về lại điểm rước khoảng 14:00 – 14:30, và chuyến chiều 12:00 cho ai muốn ngủ nướng hoặc bận buổi sáng. Tour 1 ngày Củ Chi và trung tâm thành phố rước lúc 8:00, sáng đi địa đạo, chiều tham quan các điểm ở Quận 1 cũ và đi Saigon WaterBus, về khoảng 17:30. Bắn súng tính riêng.

Câu hỏi thường gặp

Địa đạo Củ Chi cách trung tâm TP.HCM bao xa?

Khoảng 70 km, chạy xe mất chừng 1,5 – 2 tiếng tùy kẹt xe và khu bạn chọn.

Giá vé địa đạo Củ Chi bao nhiêu?

Khoảng 35.000 đồng cho khách Việt và 85.000 đồng cho khách nước ngoài. Học sinh, sinh viên được giảm 50%, trẻ dưới 7 tuổi miễn vé.

Địa đạo Củ Chi mở cửa mấy giờ?

Từ 7:00 tới 17:00 mỗi ngày, kể cả cuối tuần và ngày lễ.

Nên đi Bến Dược hay Bến Đình?

Bến Đình có phim tư liệu, xe tăng và trường bắn, thường đông khách tour hơn. Bến Dược rộng và yên hơn, có đền tưởng niệm và khu tái hiện vùng giải phóng. Chỉ có nửa ngày thì chọn một khu là đủ.

Tham quan địa đạo Củ Chi mất bao lâu?

Mỗi khu khoảng 2 – 3 tiếng. Tính luôn đường đi về từ trung tâm thì nên chừa ít nhất nửa ngày.

Có thể đi địa đạo Củ Chi buổi chiều không?

Được. Khu di tích mở tới 17:00, rời trung tâm khoảng 12:00 là đủ thời gian đi một khu. Tour nửa ngày của The Rice Tour có chuyến chiều rước lúc 12:00.

Con nít và người lớn tuổi có chui hầm được không?

Được, nhưng nên chọn đoạn hầm ngắn. Ai sợ chỗ kín hoặc đau lưng, đau gối thì xem miệng hầm và các hạng mục trên mặt đất là đủ. Muốn đi địa đạo Củ Chi mà khỏi lo xe, lo vé? Coi lịch trình ở mục tour phía trên, rồi nhắn ngày đi và số người theo thông tin bên dưới để được tư vấn.

Thông tin liên hệ

• • Địa chỉ: 180, 01 và 169 Bùi Viện, phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh

• • Điểm đón tour: 195 Đề Thám, phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh

• • Email: daiviettherice@gmail.com

• • Phone/Zalo/WhatsApp: 0962 333 621

• • Website: thericetour.com